Tasma çekme, köpek sahiplerinin en sık dile getirdiği sorundur. Yürüyüş bir yarışa dönüşür, kol ağrır, köpek de gerilir. İşin özü basittir: köpek çekince ilerleyebiliyorsa, çekmenin işe yaradığını öğrenir. Gevşek tasma çalışması bu denklemi tersine çevirir.
Neden çekiyorlar?
Köpekler bizden hızlı yürür, burunlarıyla dünyayı keşfeder ve ilerideki kokuya bir an önce ulaşmak isterler. Çekme çoğu zaman kötü niyet değil heyecandır. Üstelik çoğu köpek, tasmanın gergin olduğu bir yürüyüşü "normal" sanır; çünkü yavruluğundan beri öyle yürümüştür.
Temel kural: gergin tasma = duruş
Çalışmanın merkezinde tek bir kural vardır: tasma gerildiği anda durursunuz. Konuşmadan, çekmeden, olduğunuz yerde kalırsınız. Köpek dönüp size baktığında ya da tasma gevşediğinde yeniden yürümeye başlarsınız. İlk günlerde bu yürüyüşler çok yavaş ilerler; beş dakikada birkaç metre gitmek olağandır. Önemli olan tutarlılıktır: bir gün durup ertesi gün çekilmesine izin verirseniz kural silinir.
Yön değiştirme
Durmak yetmediğinde yön değiştirme eklenir. Köpek öne atıldığında sakin bir şekilde arkanızı dönüp ters yöne yürürsünüz. Köpek size yetiştiği ve tasma gevşediği anda ödül verirsiniz. Bu yöntem, köpeğin dikkatini sizin hareketinize çevirir: "insanım nereye gidiyor?" sorusu, ilerideki kokudan daha ilginç hale gelir.
Ödülün yeri ve zamanı
Ödülü bacağınızın yanında, yürümesini istediğiniz noktada verin. Ödülü öne uzatmak köpeği yine öne çeker. Küçük ve yumuşak ödüller seçin; yürüyüşün ilk dakikalarında sık, ilerledikçe seyrek verin. Evde ve bahçede, dikkat dağıtıcı az iken başlayın; sokakta hemen sonuç beklemeyin.
Kısa ama sık yürüyüş
Gevşek tasma çalışması yorucudur. Bir saatlik tek yürüyüş yerine günde iki üç kez on beşer dakikalık çalışma çok daha etkilidir. Köpeğin enerjisi yüksekse çalışmadan önce bahçede top oynamak ya da koku oyunu yapmak, yürüyüşteki heyecanı azaltır.
Ekipman
Doğru takılmış bir göğüs tasması boyna gelen baskıyı azaltır ve köpeğin rahat hareket etmesini sağlar. Uzayıp kısalan tasmalar ise gevşek tasma çalışmasında işe yaramaz; köpek çektikçe tasma uzadığı için çekmek ödüllendirilmiş olur. Çalışma süresince sabit uzunlukta, iki metre civarı bir tasma kullanın. Acı veren ya da sıkan ekipmanlar önermiyoruz.
Sabır ve tekrar
Çoğu köpekte ilk farkı iki üç hafta içinde görürsünüz; sokakta dikkat dağıtıcıların yoğun olduğu yerlerde ilerleme daha yavaştır. Temel itaat kursumuzda gevşek tasma ve "yanımda" komutu altı hafta boyunca adım adım çalışılır; yatılı eğitimde ise her gün iki kısa seansla ilerleme rapora yazılır ve çıkışta size aynı yöntemi gösteririz. Eğitimin evde aynı kurallarla sürmesi, kalıcılığın anahtarıdır.
"Yanımda" komutuna geçiş
Gevşek tasma oturduktan sonra "yanımda" komutu eklenir: köpeğin belirli bir tarafta, omzu bacağınızın hizasında yürümesi. Önce birkaç adımla başlayın; köpek doğru konumdayken komutu söyleyip ödül verin. Adım sayısını yavaşça artırın. Kalabalık kaldırımda, karşıdan karşıya geçerken ya da yanından bisikletli geçerken bu komut çok işe yarar.
Dikkat dağıtıcılarla çalışmak
Bahçede kusursuz yürüyen köpek, sokakta bir kedi gördüğünde her şeyi unutabilir. Dikkat dağıtıcıyı önce uzaktan gösterin; köpek size dönüp baktığı her an ödül verin. Mesafeyi zamanla azaltın. Bir gün çok iyi giden çalışmanın ertesi gün geriye gitmesi olağandır; o gün daha kolay bir seviyeye dönün.
Sık yapılan hatalar
- Tasmayı sürekli kısa ve gergin tutmak: Köpek gerginliği normal sanar.
- Çekince tasmayı silkelemek: Köpek bundan bir şey öğrenmez, yalnızca gerilir.
- Yürüyüşü hep aynı rotada yapmak: Farklı rotalar dikkati size yöneltmeyi kolaylaştırır.
- Ailede herkesin farklı kural uygulaması: Biri durup biri çekilmesine izin verirse ilerleme durur.
Ne zaman destek almalı?
Çekmenin arkasında başka köpeklere ya da insanlara karşı korku veya tepki varsa, yalnızca tasma tekniği yetmez. Bu durumda birebir dersle başlamak ve gerekirse veteriner hekiminizle görüşmek doğru olur.
Küçük ırklarda da önemli
Küçük köpeklerde tasma çekme çoğu zaman göz ardı edilir; çünkü sahibin kolunu yormaz. Oysa boyna gelen sürekli baskı küçük köpekler için de rahatsız edicidir ve çekmeyi alışkanlık hâline getirir. Aynı kurallar küçük ırklarda da geçerlidir: gergin tasma duruş demektir, gevşek tasma yürüyüşün devamı.
